(quyển tập thơ màu xanh "Khu vườn mùa đông" của P.N.)
Trong phim Il Postino (Người đưa thư), nói về thi hào Pablo Neruda, anh bưu tá có nói rằng " Thi ca không thuộc về những người sáng tác, mà thuộc về những người cần thưởng thức" (Poetry doesn't belong to those who write it; it belongs to those who need it.)
Và nhân vật Pablo Neruda cũng nói một câu rất hay:" Khi chúng ta tìm cách giải thích ý nghĩa của thi ca, điều đó trở nên vô nghĩa. Chính cách chúng ta cảm nhận bằng xúc cảm của mình đã lý giải trọn vẹn hơn cả cách mà thi ca có thể gợi mở thật tự nhiên và cũng thật dễ hiểu biết bao" (When you explain poetry, it becomes banal. Better than any explanation is the experience of feelings that poetry can reveal to a nature open enough to understand it. )
Có những ngày đầu óc thảnh thơi, tâm hồn nhẹ tênh, treo chênh vênh theo ngọn gió nằm vắt vẻo trên một làn mây bay bay, bạn bỗng hiểu thi ca thật dễ hiểu biết bao, như cuộc đời vậy. Tất nhiên, các thi sĩ của chúng ta viết nên thi ca bằng rất nhiều những cảm xúc thôi thúc trong họ, đó có thể phần nhiều là những khổ đau, bức xúc nhưng cũng có khi lại là những điều thật trong trẻo và vô cùng đẹp đẽ như bài thơ này.
Thi Ca - Pablo Neruda
Vào thời khắc ấy, Thi Ca đã đến
Kiếm tìm tôi. Tôi không biết, tôi không hay từ chốn nao
Thi ca đến tìm tôi, từ Mùa Đông giá hay từ một dòng sông
Tôi nào biết ra sao hay khi nào
Không, Thi Ca không hề có Giọng Điệu
Không có cả Ngôn Từ, cũng không hề Vô Ngôn
Nhưng từ giữa phố phường, tôi đã nghe lời hiệu triệu
Từ những cành khẳng khiu của đêm
Bất chợt từ bao điều khác
Giữa đống lửa đang rừng rực cháy
Hoặc trở về một mình
Chính nơi đó, vô hình vô diện
Thi Ca đã chạm vào tôi
Tôi còn biết nói sao,
Miệng tôi
không còn đường thốt lên
những cái tên
Đôi mắt tôi mù lòa
Và rồi trong tâm hồn tôi bừng lên
Một cơn sốt, giang những đôi cánh bị lãng quên
Và tôi bước trên con đường của riêng tôi
Võ đoán
Bừng lửa
Và tôi viết những dòng đầu tiên nhạt nhòa,
Nhạt nhòa, thiếu cơ bản, trong veo
Vô nghĩa
Rặt những là trí tuệ, triết lý
Mà người đời nào ai hiểu cho
Rồi thốt nhiên tôi thấy
Những thiên đường
Bật dây thắt
Và hé mở
Những hành tinh
Những đồn điền sôi động
Nơi bóng tối khoan sâu
Thách đố
Tung những mũi tên, ngọn lửa, và những bông hoa
Vào đêm tối đầy ma lực, vào vũ trụ
Và tôi, một sinh linh bé nhỏ
Say mềm trong cõi hư vô vĩ đại của những vì sao
Hệt như, hình dáng của những bí ẩn
Tôi cảm nhận chính mình là một phần tinh túy
Trong cõi trần gian sâu thẳm
Tôi quay cuồng cùng những vì sao
Con tim tôi rã rời theo từng cơn gió .
Bản tiếng Tây Ban Nha và Tiếng Anh ở ĐÂY
Poesia
Y fue a esa edad... Llegó la poesía
a buscarme. No sé, no sé de dónde
salió, de invierno o río.
No sé cómo ni cuándo,
no, no eran voces, no eran
palabras, ni silencio,
pero desde una calle me llamaba,
desde las ramas de la noche,
de pronto entre los otros,
entre fuegos violentos
o regresando solo,
allí estaba sin rostro
y me tocaba.
Yo no sabía qué decir, mi boca
no sabía
nombrar,
mis ojos eran ciegos,
y algo golpeaba en mi alma,
fiebre o alas perdidas,
y me fui haciendo solo,
descifrando
aquella quemadura,
y escribí la primera línea vaga,
vaga, sin cuerpo, pura
tontería,
pura sabiduría
del que no sabe nada,
y vi de pronto
el cielo
desgranado
y abierto,
planetas,
plantaciones palpitantes,
la sombra perforada,
acribillada
por flechas, fuego y flores,
la noche arrolladora, el universo.
Y yo, mínimo ser,
ebrio del gran vacío
constelado,
a semejanza, a imagen
del misterio,
me sentí parte pura
del abismo,
rodé con las estrellas,
mi corazón se desató en el viento.
- Pablo Neruda
