12/18/2012

Chẳng hề lãng quên (một bản sô-nát)

Let go of yesterday

No hay olvido (sonata)
Nếu em hỏi rằng anh đã đi đâu
thì anh sẽ nói: "Cuộc đời rồi vẫn tiếp diễn"
Anh sẽ nói về lớp đất đen phủ mờ đá sỏi
về thời gian như dòng chảy lê thê, khi suối sông tự mình phá hủy
Anh chỉ biết những khi loài chim sải cánh bỏ đi
hay khi đại dương lùi lại sau lưng mình, hay chính là người con gái khổ đau sầu tủi
Vì sao có biết bao nơi thật khác biệt, Vì sao ngày
cứ nối ngày trôi qua? Vì sao bóng đen
của đêm vẫn ngập khóe miệng ta? và tại sao vẫn còn chết chóc?

Nếu em hỏi anh: Anh từ đâu đến, anh sẽ nói về những điều đổ nát, tả tơi
những vật dụng bỗng vô tri, ta chẳng còn bén hơi
Những loài cầm thú thối tha, to xác như chẳng từ thường nhật
và của chính trái tim anh đây khôn nguôi sầu hận

Có những ai đã qua đời ta chẳng hề chỉ là sầu thương hoài niệm
cũng chẳng là loài chim cu vàng ngủ vùi trong quên lãng
chỉ còn lại khuôn mặt đầm đìa nước mắt vương
bàn tay ta nghẹn ngào nơi cổ họng
như đau thương mỗi khi lá lìa cành
như bóng đen của một ngày ảm đạm
như một ngày kia nếm đủ nỗi thương đau từ dòng máu tim ta chảy lặng

Này đây hoa vi-ô-let tím và loài chim én -
những diệu kì đem niềm vui tới cùng ta, những dấu ấn dịu dàng thiết tha
chỉ hiện ra trong cơn mưa dài bất tận
để niềm vui và bao trong veo được ghé qua rồi cất bước ra đi im lặng

Hãy cùng dừng lại nơi đây, bên mũi nhọn của tấm rào chắn nghẹn
bỗng vô dụng chẳng gặm nhấm nổi lớp vỏ mỏng nơi lặng thinh quây quần tụ quanh
Bởi vì anh tới nơi đây chẳng có ai cất lời đáp lại
chỉ thấy: chết chóc ngoài kia nhiều vô kể
nhiều vô kể, những cầu tầu nhuốm chìm trong ánh dương rực đỏ
những đầu tầu vẫn đập vào những thân tàu đậu sát kề bên
những cánh tay khép vào cùng những nụ hôn
nhiều vô kể những điều mà anh chỉ muốn chôn vào quên lãng.

11/13/2012

Tình ca

Raise the glass

Tình ca - Pablo Neruda

Anh yêu em, anh yêu em, đó là bản tình ca anh viết
rồi từ đây bao ngốc dại khởi sinh cuồng nhiệt

Anh yêu em, anh yêu em, hai lá phổi là em
Anh yêu em, anh yêu em, hỡi đồng nho của anh hoang dại
Nếu ái tình nồng nàn như men rượu
Em mãi là bí mật của riêng chỉ lòng anh
dịu dàng từ bàn tay tới gót chân dại hoang
Em là ly rượu mãi nồng nàn vô tận
Là hũ rượu ủ đượm men số phận

Anh yêu em, trước sau như một
rồi chẳng hề có giai điệu, sắc âm
Anh cất lời liều hát bản tình ca
một khúc ái tình bất tận ngân nga

Cây vĩ cầm của anh chẳng hiểu vì đâu lỗi nhịp
vẫn yêng hùng tuyên thệ lời yêu
Anh yêu em, anh yêu em, Nàng Vĩ Cầm đáng yêu
Cô gái ngọt ngào, huyền đen và rạng tỏ
Là trái tim của anh, hàm răng của anh đó
là ánh sáng trong lòng anh, hay chỉ chiếc thìa nhỏ
là vị muối mặn mòi trong một tuần nhòa nhạt qua
là ánh trăng rạng ngời tỏa sáng bên khung cửa nhà.

CANCIÓN DE AMOR (LOVE SONG) (tr. Spanish: Wm. O'Daly)

Te amo, te amo, es mi canción
y aquí comienza el desatino.

I love you, I love you, is my song
and here my silliness begins.

Te amo, te amo mi pulmón,
te amo, te amo mi parrón,
y si el amor es como el vino:
eres tú mi predilección
desde las manos a los pies:
eres la copa del después
y la botella del destino.

I love you, I love you my lung,
I love you, I love you my wild grapevine,
and if love is like wine:
you are my predilection
from your hands to your feet:
you are the wine glass of hereafter
and my bottle of destiny.

Te amo al derecho y al revés
y no tengo tono ni tino
para cantarte mi canción,
mi canción que no tiene fin.

I love you forwards and backwards,
and I don't have the tone or the timbre
to sing you my song,
my endless song.

En mi violín que desentona
te lo declara mi violín
que te amo, te amo mi violona,
mi mujercita oscura y clara,
mi corazón, mi dentadura,
mi claridad y mi cuchara,
mi sal de la semana oscura,
mi luna de ventana clara.

On my violin that sings out of tune
my violin declares,
I love you, I love you my double bass,
my sweet woman, dark and clear,
my heart, my teeth,
my light and my spoon,
my salt of the dim week,
my clear windowpane moon.

9/23/2012

Sonata

Hoa đá

Sonata
Neither the heart cut by a piece of glass
in a wasteland of thorns
nor the atrocious waters seen in the corners
of certain houses, waters like eyelids and eyes
can capture your waist in my hands
when my heart lifts its oaks
towards your unbreakable thread of snow.

Nocturnal sugar, spirit
of the crowns,
ransomed
human blood, your kisses
send into exile
and a stroke of water, with remnants of the sea,
neats on the silences that wait for you
surrounding the worn chairs, wearing out doors.

Nights with bright spindles,
divided, material, nothing
but voice, nothing but
naked every day.

Over your breasts of motionless current,
over your legs of firmness and water,
over the permanence and the pride
of your naked hair
I want to be, my love, now that the tears are
thrown
into the raucous baskets where they accumulate,
I want to be, my love, alone with a syllable
of mangled silver, alone with a tip
of your breast of snow.

Why don't they train helicopters to suck honey from the sunlight?

How many churches are there in heaven?

Tell me, is the rose naked or is that her only dress?

Is there anything in the world

sadder than a train standing in the rain?

What forced labor does Hitler do in hell?

How many questions does a cat have?

Do tears not yet spilled wait in small lakes?

Where does the rainbow end, in your soul or on the horizon?

Who was she who made love to you in your dream, while you slept?

And does the father who lives in your dreams die again when you awaken?

Where is the child I was, still inside me or gone?

Isn't the city the great ocean of quaking mattresses?

How did the grapes come to know the cluster's party line?

How did the abandoned bicycle win its freedom?

If all rivers are sweet where does the sea get its salt?

Does smoke talk with clouds?

Perhaps Neruda's questions are not really unanswerable, and some genius will someday come up with stunning, definitive answers. In the meantime, I dream of meeting the poet on a high road at night and posing another set of naive, unanswered questions for him to ponder on Cloud Nine:

Where does light go when it dies?

Is snow frozen moonlight?

Will the spring forever stir

winter hearts? How many angels & devils dance on the head of a phallus?

Are flowers crying when they nod their heads in the

rain?

Does the tree believe its panoply

of leaves will protect it from acid rain?

Have you ever found a bottomless bottle of love?

Is hope just something to indulge

in when you're going nowhere?

Is love an onion or a unicorn caged in a tapestry?

Can a cat hear the sound of one paw clapping?

Why is there darkness at night?

Did Emiliano Zapata, Augusto

Sandino, Jose Marti and

Che Guevara

live and die in vain? Should a girl in her summer dress ever undress?

Was the Immaculate Conception a misconception?

Does the dawn wind have secrets to tell us?

What is more nostalgic than a train whistle lost in a book of night?

Was Neruda the Picasso of poetry?

Why write when you can dance?

Does sleep unravel the knitted sleeve of care?

Can we stop time with a stopwatch?

Why haven't we seen a photo of the whole moon yet?

http://www.sfgate.com/books/article/Questions-Only-Poetry-Can-Answer-2752114.php

LIBRO DE LAS PREGUNTAS

I

Por qué los inmensos aviones
No se pasean con sus hijos?
Cuál es el pájaro amarillo
Que llena el nido de limones?
Por qué no enseñan a sacar
Miel del sol a los helicópteros?
Dónde dejó la luna llena
Su saco nocturno de harina?

II

Si he muerto y no me he dado cuenta
A quién le pregunto la hora?
De dónde saca tantas hojas
La primavera de Francia?
Dónde puede vivir un ciego
A quien persiguen las abejas?
Si se termina el amarillo
Con qué vamos a hacer el pan?

III

Dime, la rosa está desnuda
O sólo tiene ese vestido?
Por qué los árboles esconden
El esplendor de sus raíces?
Quién oye los remordimientos
Del automóvil criminal?
Hay algo más triste en el mundo
Que un tren inmóvil en la lluvia?

IV

Cuántas iglesias tiene el cielo?
Por qué no ataca el tiburón
A las impávidas sirenas?
Conversa el humo con las nubes?
Es verdad que las esperanzas
Deben regarse con rocío?

V

Qué guardas bajo tu joroba?
Dijo un camello a una tortuga.
Y la tortuga preguntó:
Qué conversas con las naranjas?
Tiene más hojas un peral
Que Buscando el Tiempo Perdido?
Por qué se suicidan las hojas
Cuando se sienten amarillas?

VI

Por qué el sombrero de la noche
Vuela con tantos agujeros?
Qué dice la vieja ceniza
Cuando camina junto al fuego?
Por qué lloran tanto las nubes
Y cada vez son más alegres?
Para quién arden los pistilos
Del sol en sombra del eclipse?
Cuántas abejas tiene el día?

VII

Es paz la paz de la paloma?
El leopardo hace la guerra?
Por qué enseña el profesor
La geografía de la muerte?
Qué pasa con las golondrinas
Que llegan tarde al colegio?
Es verdad que reparten cartas
Transparentes, por todo el cielo?

VIII

Qué cosa irrita a los volcanes
Qué escupen fuego, frío y furia?
Por qué Cristóbal Colón
No pudo descubrir a España?
Cuántas preguntas tiene un gato?
Las lágrimas que no se lloran
Esperan en pequeños lagos?
O serán ríos invisibles
Que corren hacia la tristeza?

IX

Es este mismo el sol de ayer
O es otro el fuego de su fuego?
Cómo agradecer a las nubes
Esa abundancia fugitiva?
De dónde viene el nubarrón
Con sus sacos negros de llanto?
Dónde están los nombres aquellos
Dulces como tortas de antaño?
Dónde se fueron las Donaldas,
Las Clorindas, las Eduvigis?

X

Qué pensarán de mi sombrero
En cien años más, los polacos?
Qué dirán de mi poesía
Los que no tocaran mi sangre?
Cómo se mide la espuma
Que resbala de la cerveza?
Qué hace una mosca encarcelada
En un soneto de Petrarca?

XI

Hasta cuándo hablan los demás
Si ya hemos hablado nosotros?
Qué diría José Martí
Del pedagogo Marinello?
Cuántos años tiene Noviembre?
Qué sigue pagando el Otoño
Con tanto dinero amarillo?
Cómo se llama ese cocktail
Que mezcla vodka con relámpagos?

XII

Y a quién le sonríe el arroz
Con infinitos dientes blancos?
Por qué en las épocas oscuras
Se escribe cm tinta invisible?
Sabe la bella de Caracas
Cuántas faldas tiene la rosa?
Por qué me pican las pulgas
Y los sargentos literarios?

XIII

Es verdad que sólo en Australia
Hay cocodrilos voluptuosos?
Cómo se reparten el sol
En el naranjo las naranjas?
Venía de una boca amarga
La dentadura de la sal?
Es verdad que vuela de noche
Sobre mi patria un cóndor negro?

XIV

Y qué dijeron los rubíes
Ante el jugo de las granadas?
Pero por qué no se convence
El Jueves de ir después del Viernes?
Quiénes gritaron de alegría
Cuando nació el color azul?
Por qué se entristece la tierra
Cuando aparecen las violetas?

XV

Pero es verdad que se prepara
La insurrección de los chalecos?
Por qué otra vez la primavera
Ofrece sus vestidos verdes?
Por qué ríe la agricultura
Del llanto pálido del cielo?
Cómo logró su libertad
La bicicleta abandonada?

XVI

Trabajan la sal y el azúcar
Construyendo una torre blanca?
Es verdad que en el hormiguero
Los sueños son obligatorios?
Sabes qué meditaciones
Rumia la tierra en el otoño?
(Por qué no dar una medalla
a la primera hoja de oro?)

XVII

Te has dado cuenta que el Otoño
Es como una vaca amarilla?
Y cómo la bestia otoñal
Es luego un oscuro esqueleto?
Y cómo el invierno acumula
Tantos azules lineales?
Y quién pidió a la Primavera
Su monarquía transparente?

XVIII

Cómo conocieron las uvas
La propaganda del racimo?
Y sabes lo que es más difícil
Entre granar y desgranar?
Es malo vivir sin infierno:
No podemos reconstruirlo?
Y colocar al triste Nixon
Con el traste sobre el brasero?
Quemándolo a fuego pausado
Con napalm norteamericano?

XIX

Han contado el oro que tiene
El territorio del maíz?
Sabes que es verde la neblina
A mediodía, en Patagonia?
Quién canta en el fondo del agua
En la laguna abandonada?
De qué ríe la sandía
Cuando la están asesinando?

XX

Es verdad que el ámbar contiene
Las lágrimas de las sirenas?
Cómo se llama una flor
Que vuela de pájaro en pájaro?
No es mejor nunca que tarde?
Y por qué el queso se dispuso
A ejercer proezas en Francia?

XXI

Y cuando se fundó la luz
Esto sucedió en Venezuela?
Dónde está el centro del mar?
Por qué no van allí las olas?
Es cierto que aquel meteoro
Fue una paloma de amatista?
Puedo preguntar a mi libro
Si es verdad que yo lo escribí?

XXII

Amor, amor, aquel y aquella
Si ya no son, dónde se fueron?
Ayer, ayer dije a mis ojos
Cuándo volveremos a vernos?
Y cuando se muda el paisaje
Son tus manos o son tus guantes?
Cuando canta el azul del agua
Cómo huele el rumor del cielo?

XXIII

Se convierte en pez volador
Si transmigra la mariposa?
Entonces no era verdad
Que vivía Dios en la luna?
De qué color es el olor
Del llanto azul de las violetas?
Cuántas semanas tiene un día
Y cuántos años tiene un mes?

XXIV

El 4 es 4 para todos?
Son todos los sietes iguales?
Cuándo el preso piensa en la luz
Es la misma que te ilumina?
Has pensado de qué color
Es el Abril de los enfermos?
Qué monarquía occidental
Se embandera cm amapolas?

XXV

Por qué para esperar la nieve
Se ha desvestido la arboleda?
Y cómo saber cuál es Dios
Entre los Dioses de Calcuta?
Por qué viven tan harapientos
Todos los gusanos de seda?
Por qué es tan dura la dulzura
Del corazón de la cereza?
Es porque tiene que morir
O porque tiene que seguir?

XXVI

Aquel solemne Senador
Que me atribuía un castillo
Devoró ya con su sobrino
La torta del asesinato?
A quién engaña la magnolia
Con su fragancia de limones?
Dónde deja el puñal el águila
Cuando se acuesta en una nube?

XXVII

Murieron tal vez de vergüenza
Estos trenes que se extraviaron?
Quién ha visto nunca el acíbar?
Dónde se plantaron los ojos
Del camarada Paul Éluard?
Hay sitio para unas espinas?
Le preguntaron al rosal.

XXVIII

Por qué no recuerdan los viejos
Las deudas ni las quemaduras?
Era verdad aquel aroma
De la doncella sorprendida?
Por qué los pobres no comprenden
Apenas dejan de ser pobres?
Dónde encontrar una campana
Que suene adentro de tus sueños?

XXIX

Qué distancia en metros redondos
Hay entre el sol y las naranjas?
Quién despierta a sol cuando duerme
Sobre su cama abrasadora?
Canta la tierra como un grillo
Entre la música celeste?
Verdad que es ancha la tristeza,
Delgada la melancolía?

XXX

Cuando escribió su libro azul
Rubén Darío no era verde?
No era escarlata Rimbaud
Góngora de color violeta?
Y Victor Hugo tricolor?
Y yo a listones amarillos?
Se juntan todos los recuerdos
De los pobres de las aldeas?
Y en una caja mineral
Guardaron sus sueños los ricos?

XXXI

A quién le puedo preguntar
Qué vine a hacer en este mundo?
Por qué me muevo sin querer,
Por qué no puedo estar inmóvil?
Por qué voy rodando sin ruedas,
Volando sin alas ni plumas,
Y qué me dio por transmigrar
Si viven en Chile mis huesos?

XXXII

Hay algo más tonto en la vida
Que llamarse Pablo Neruda?
Hay en el cielo de Colombia
Un coleccionista de nubes?
Por qué siempre se hacen en Londres
Los congresos de los paraguas?
Sangre color de amaranto
Tenía la reina de Saba?
Cuando lloraba Baudelaire
Lloraba con lágrimas negras?

XXXIII

Y por qué el sol es tan mal amigo
Del caminante en el desierto?
Y por qué el sol es tan simpático
En el jardín del hospital?
Son pájaros o son peces
En estas redes de la luna?
Fue adonde a mí me perdieron
Que logré por fin encontrarme?

XXXIV

Con las virtudes que olvidé
Me puedo hacer un traje nuevo?
Por qué los ríos mejores
Se fueron a correr en Francia?
Por qué no amanece en Bolivia
Desde la noche de Guevara?
Y busca allí a los asesinos
Su corazón asesinado?
Tienen primero gusto a lágrimas
Las uvas negras del destierro?

XXXV

No será nuestra vida un túnel
Entre dos vagas claridades?
O no será una claridad
Entre dos triángulos oscuros?
O no será la vida un pez
Preparado para ser pájaro?
La muerte será de no ser
O de sustancias peligrosas?

XXXVI

No será la muerte por fin
Una cocina interminable?
Qué harán tus huesos disgregados,
Buscarán otra vez tu forma?
Se fundirá tu destrucción
En otra voz y en otra luz?
Formarán parte tus gusanos
De perros o de mariposas?

XXXVII

De tu cenizas nacerán
Checoslovacos o tortugas?
Tu boca besará claveles
Con otros labios venideros?
Pero sabes de dónde viene
La muerte, de arriba o de abajo?
De los microbios o los muros,
De las guerras o del invierno?

XXXVIII

No crees que vive la muerte
Dentro del sol de una cereza?
No puede matarte también
Un beso de la primavera?
Crees que el luto te adelanta
La bandera de tu destino?
Y encuentras en la calavera
Tu estirpe a hueso condenada?

XXXIX

No sientes también el peligro
En la carcajada del mar?
No ves en la seda sangrienta
De la amapola una amenaza?
No ves que florece el manzano
Para morir en la manzana?
No lloras rodeado de risa
Con las botellas del olvido?

XL

A quién el cóndor andrajoso
Da cuenta de su cometido?
Cómo se llama la tristeza
En una oveja solitaria?
Y qué pasa en el palomar
Si aprenden canto las palomas?
Si las moscas fabrican miel
Ofenderán a las abejas?

XLI

Cuánto dura un rinoceronte
Después de ser enternecido?
Qué cuentan de nuevo las hojas
De la reciente primavera?
Las hojas viven en invierno
En secreto, con las raíces?
Qué aprendió el árbol de la tierra
Para conversar con el cielo?

XLII

Sufre más el que espera siempre
Que aquel que nunca esperó a nadie?
Dónde termina el arco iris,
En tu alma o en el horizonte?
Tal vez una estrella invisible
Será el cielo de los suicidas?
Dónde están las viñas de hierro
De dónde cae el meteoro?

XLIII

Quién era aquella que te amó
En el sueño, cuando dormías?
Dónde van las cosas del sueño?
Se van al sueño de los otros?
Y el padre que vive en los sueños
Vuelve a morir cuando despiertas?
Florecen las plantas del sueño
Y maduran sus graves frutos?

XLIV

Dónde está el niño que yo fui,
Sigue adentro de mí o se fue?
Sabe que no lo quise nunca
Y tampoco me quería?
Por qué anduvimos tanto tiempo
Creciendo para separarnos?
Por qué no morimos los dos
Cuando mi infancia se murió?
Y si el alma se me cayó
Por qué me sigue el esqueleto?

XLV

El amarillo de los bosques
Es el mismo del año ayer?
Y se repite el vuelo negro
De la tenaz ave marina?
Y donde termina el espacio
Se llama muerte o infinito?
Qué pesan más en la cintura,
Los dolores o los recuerdos?

XLVI

Y cómo se llama ese mes
Que está entre Diciembre Y Enero?
Con qué derecho numeraron
Las doce uvas del racimo?
Por qué no nos dieron extensos
Meses que duren todo el año?
No te engañó la primavera
Con besos que no florecieron?

XLVIII

Son los senos de las sirenas
Las redondescas caracolas?
O son olas petrificadas
O juego: inmóvil de la espuma?
No se ha incendiado la pradera
Con las luciérnagas salvajes?
Los peluqueros del otoño
Despeinaron los crisantemos?

XLIX

Cuando veo de nuevo el mar
El mar me ha visto o no me ha visto?
Por qué me preguntan las olas
Lo mismo que yo les pregunto?
Y por qué golpean la roca
Con tanto entusiasmo perdido?
No se cansan de repetir
Su declaración a la arena?

L

Quién puede convencer al mar
Para que sea razonable?
De qué le sirve demoler
Ámbar azul, granito verde?
Y para qué tantas arrugas
Y tanto agujero en la roca?
Yo llegué de detrás del mar
Y dónde voy cuando me ataja?
Por qué me he cerrado el camino
Cayendo en la trampa del mar?

LI

Por qué detesto las ciudades
Con olor a mujer y orina?
No es la ciudad el gran océano
De los colchones que palpitan?
La oceanía de los aires
No tiene islas y palmeras?
Por qué volví a la indiferencia
Del océano desmedido?

LII

Cuánto medía el pulpo negro
Que oscureció la paz del día?
Eran de hierro sus ramales
Y de fuego muerto sus ojos?
Y la ballena tricolor
Por qué me atajó en el camino?

LIII

Quién devoró frente a mis ojos
Un tiburón lleno de pústulas?
Tenía la culpa es escualo
O los peces ensangrentados?
Es el orden o lo batalla
Este quebranto sucesivo?

LIV

Es verdad que las golondrinas
Van a establecerse en la luna?
Se llevarán la primavera
Sacándola de las cornisas?
Se alejarán en el otoño
Las golondrinas de la luna?
Buscarán muestras de bismuto
A picotazos en el cielo?
Y a los balcones volverán
Espolvoreadas de ceniza?

LV

Por qué no mandan a los topos
Y a las tortugas a la luna?
Los animales ingenieros
De cavidades y ranuras
No podrían hacerse cargo
De estas lejanas inspecciones?

LVI

No crees que los dromedarios
Preservan luna en sus jorobas?
No la siembran en los desiertos?
Con persistencia clandestina?
Y no estará prestado el mar
Por un corto tiempo a la tierra?
No tendremos que devolverlo
Con sus mareas a la luna?

LVII

No será bueno prohibir
Los besos interplanetarios?
Por qué no analizar las cosas
Antes de habilitar planetas?
Y por qué no el ornitorrinco
Con su espacial indumentaria?
Las herraduras no se hicieron
Para caballos de la luna?

LVIII

Y qué palpitaba en la noche?
Eran planetas o herraduras?
Debo escoger esta mañana
Entre el mar desnudo y el cielo?
Y por qué el cielo está vestido
Tan temprano con sus neblinas?
Qué me esperaba en Isla Negra?
La verdad verde o el decoro?

LIX

Por qué no nací misterioso?
Por qué crecí sin compañía?
Quién me mandó desvencijar
Las puertas de mi proprio orgullo?
Y quién salió a vivir por mí
Cuando dormía o enfermaba?
Qué bandera se desplegó
Allí donde no me olvidaron?

LX

Y qué importancia tengo yo
En el tribunal del olvido?
Cuál es la representación
Del resultado venidero?
Es la semilla cereal
Con su multitud amarilla?
O es el corazón huesudo
El delegado del durazno?

LXI

La gota viva del azogue
Corre hacia abajo o hacia siempre?
Mi poesía desdichada
Mirará con los ojos míos?
Tendré mi olor y mis dolores
Cuando yo duerma destruido?

LXII

Qué significa persistir
En el callejón de la muerte?
En el desierto de la sal
Cómo se puede florecer?
En el mar del no pasa nada
Hay vestido para morir?
Cuando ya se fueron los huesos
Quién vive en el polvo final?

LXIII

Cómo se acuerda con los pájaros
La traducción de sus idiomas?
Cómo le digo a la tortuga
Que yo le gano en lentitud?
Cómo le pregunto a la pulga
Las cifras de su campeonato?
Y a los claveles qué les digo
Agradeciendo su fragancia?

LXIV

Por qué mi ropa desteñida
Se agita como una bandera?
Soy un malvado alguna vez
O todas las veces soy bueno?
Es que se aprende la bondad
O la máscara de la bondad?
No es blanco el rosal del malvado
Y negras las flores del bien?
Quién da los nombres y los números
Al inocente innumerable?

LXV

Brilla la gota de metal
Como una sílaba en mi canto?
Y no se arrastra una palabra
A veces como una serpiente?
No crepitó en tu corazón
Un nombre como una naranja?
De qué río salen los peces?
De la palabra platería?
Y no naufragan los veleros
Por un exceso de vocales?

LXVI

Echan humo, fuego y vapor
Las o de las locomotoras?
En qué idioma cae la lluvia
Sobre ciudades dolorosas?
Qué suaves sílabas repite
El aire del alba marina?
Hay una estrella más abierta
Que la palabra amapola?
Hay dos colmillos más agudos
Que las sílabas de chacal?

LXVII

Puedes amarme, silabaria,
Y darme un beso sustantivo?
Un diccionario es un sepulcro
O es un panal de miel cerrado?
En qué ventana me quedé
Mirando el tiempo sepultado?
O lo que miro desde lejos
Es lo que no he vivido aún?

LXVIII

Cuándo lee la mariposa
Lo que vuela escrito en sus alas?
Qué letras conoce la abeja
Para saber su itinerario?
Y con qué cifras va restando
La hormiga sus soldados muertos?
Cómo se llaman los ciclones
Cuando no tienen movimiento?

LXIX

Caen pensamientos de amor
En los volcanes extinguidos?
Es un cráter una venganza
O es un castigo de la tierra?
Con qué estrellas siguen hablando
Los ríos que no desembocan?

LXX

Cuál es el trabajo forzado
De Hitler en el infierno?
Pinta paredes o cadáveres?
Olfatea el gas de sus muertos?
Le dan a comer las cenizas
De tantos niños calcinados?
O le han dado desde su muerte
De beber sangre en un embudo?
O le martillan en la boca
Los arrancados dientes de oro?

LXXI

O le acuestan para dormir
Sobre sus alambres de púas?
O le están tatuando la piel
Para lámparas del infierno?
O lo muerden sin compasión
Los negros mastines del fuego?
O debe de noche y de día
Viajar sin tregua con sus presos?
O debe morir sin morir
Eternamente bajo el gas?

LXXII

Si todos los ríos son dulces
De dónde saca sal el mar?
Cómo saben las estaciones
Que deben cambiar de camisa?
Por qué tan lentas en invierno
Y tan palpitantes después?
Y cómo saben las raíces
Que deben subir a la luz?
Y luego saludar al aire
Con tantas flores y colores?
Siempre es la misma primavera
La que repite su papel?

LXXIII

Quién trabaja más en la tierra
El hombre o el sol cereal?
Entre el abeto y la amapola
A quién la tierra quiere más?
Entre las orquídeas y el trigo
Para cuál es la preferencia?
Por qué tanto lujo a una flor
Y un oro sucio para el trigo?
Entra el Otoño legalmente
O es una estación clandestina?

LXXIV

Por qué se queda en los ramajes
Hasta que las hojas se caen?
Y dónde se quedan colgados
Sus pantalones amarillos?
Verdad que parece esperar
El Otoño que pase algo?
Tal vez el temblor de una hoja
O el tránsito del universo?
Hay un imán bajo la tierra,
Imán hermano del Otoño?
Cuándo se dicta bajo tierra
La designación de la rosa?

9/08/2012

Ngày 8 tháng 9

IMAG4174

Ngày 8 tháng 9

Hôm nay, là ngày tràn trề như tách nước đầy
Hôm nay, là ngày mênh mông như sóng trào dâng
Hôm nay, là ngày mênh mang ngút ngàn trái đất

Hôm nay, đại dương bão tố
nâng niu đôi ta bằng một nụ hôn
ngất cao xiết bao khiến đôi ta run rẩy
trong ánh chớp chòi lòa
và, bện thắt, khi đôi ta rơi xuống
Chìm ngỉm, rã rời

Hôm nay, cơ thể này của đôi ta vụt lớn lao
Phổng phao lớn bên rìa thế giới
lăn lăn, tan chảy
thành những giọt đơn rơi
như giọt sáp nóng chảy hay vệt sao băng

Cánh cửa nào hé mở giữa anh và em
Và ai kia, mơ hồ chẳng rõ mặt
đang đợi chờ đôi ta ở đó

(*: Phần ghi chú của một người đã chép bài này vào ngày 8 tháng 9 năm 2010: After a long weekend and trying to recuperate and ponder my feelings… I picked up Pablo Neruda’s The Captain’s Verses today after months of collecting dirt on my bookshelf. The first page I opened to was the poem “September 8th”. Needless to say it was a sign that not only is today the title but this man is a genius and his works of art are the only words that can truly help me organize my thoughts and feeling. Long live Pablo Neruda, I remember you today and everyday in my HEART!)

7/25/2012

Soneto 77

Sunshine beneath my wings

Soneto 77

Ngày Hôm Nay vẫn còn đây, với đầy đủ gánh nặng của quá khứ trĩu bờ vai
với đôi cánh của tất cả muôn Ngày Mai của tương lai vẫy gọi
Ngày hôm nay là biển phương Nam mênh mang, với tuổi tác già nua của làn nước
và chất liệu định hình cho một ngày mới mẻ.

Trên môi em, có tia sáng bay xa, vươn tới tận cung trăng
những cánh hoa của những ngày đã qua hội tụ lại
và Ngày Hôm Qua tới đây lang thang dọc những đường phố đổ bóng
như nhắc nhở chúng ta về khuôn mặt Dĩ Vãng đã lìa xa

Ngày Hôm Nay, Ngày Hôm Qua, và Ngày Mai rồi cũng bị nuốt trôi khi đã trôi qua
như bê con yếu ớt kết thúc cuộc đời một ngày kia bên ngọn lửa thui
loài gia súc chờ sống sót nốt những ngày còn được đếm đợi

Nhưng trong sâu thẳm trái tim, thời gian ngào trộn bột mì
tình yêu của anh đắp nên lò nướng từ đất sét vùng Temuco
em là ổ bánh mỳ mang vị đời thơm ngon tới tâm hồn anh mỗi ngày.

Early crescent moonrise in Corinthia, Greece

7/23/2012

Soneto 99

Cỏ cây và tinh cầu


Soneto 99


Rồi những ngày mới sẽ đến, và ta sẽ hiểu được
Nỗi lặng thinh của cỏ cây và các tinh cầu
Và bao điều tinh tế trong veo đã tới
Tiếng đàn vĩ cầm sẽ mang hương vị của vầng trăng

Và có lẽ, ổ bánh mì sẽ giống như em
Cất tiếng bằng giọng nói của em, và mang hơi hướng của em
Và bao sinh linh vật thể khác cũng cất tiếng bằng giọng nói em, kể về:
Những con tuấn mã bơ vơ lạc lối giữa mùa thu

Cho dù không hiện lên như trong số phận
Yêu thương vẫn dâng đầy những thùng rỗng khổng lồ,
những vò mật ong cổ của những chàng mục đồng

Và như hạt bụi nhỏ nhoi nơi trái tim anh
(nơi có những góc chở che quá rộng lớn)
em sẽ đến, ẩn hiện giữa những trái dưa đỏ mọng ngọt

7/12/2012

Soneto VII


wine

Nhân ngày sinh nhật của Pablo Neruda trong tháng 7

So-nê số 7
“Hãy đi cùng anh nhé,” Anh đã nói – mà nào ai biết
đi đâu, ai hay trái tim đau của anh đang loạn nhịp theo từng lời
và chẳng đóa cẩm chướng nào, chẳng khúc đò đưa huyền hoặc nào,
hay bất cứ sự an ủi nào có thể xoa dịu vết thương kia nơi tình yêu hé mở

Và anh lại nói, như hơi thở trối trăn của kẻ kề bên cõi chết : “Hãy đi với anh,”
Và vẫn chẳng ai hay khuôn miệng vành trăng khuyết nơi anh đang rỏ máu
Chẳng ai thấu huyết mạch vẫn sục sôi lên tận cõi lặng thinh
Ôi, em yêu dấu, hãy quên đi vì sao sắc cạnh kia như đang nát tan từng mảnh

Để rồi, khi anh nghe thấy tiếng em lặp lại
“Anh hãy đi cùng em”, như thể em buông tay giải thoát
cơn đau, yêu thương, và hờn giận bị đày ải trong men rượu tù túng

tuôn trào từ hầm rượu chôn sâu trong cõi lòng em
Và để rồi anh lại nếm trên bờ môi hương vị của ngọn lửa nồng
của đóa hoa cẩm chướng và của huyết mạch, của đá sỏi và của vết thương bỏng rộp


Dịch từ bản dịch tiếng Anh của Terence Clarke

7/09/2012

Khung cửa khắc khoải đợi chờ


The window looking in and out


Soneto LXV
- Sonnet 65

Matilde, em ở đâu, từ dưới đó anh nhận thấy
ngay dưới cổ anh và ngay phía trên trái tim
có tiếng đập nhói đau lên những xương sườn
Em đã đi nhanh vậy sao.

Anh cần ánh sáng từ nguồn sinh lực nơi em tỏa rạng
Anh nhìn quanh, với niềm hy vọng bỏng cháy
Anh dõi mắt trong khoảng trống bơ vơ thiếu vắng bóng em có hình dáng một ngôi nhà
Chẳng còn gì nữa ngoài những khung cửa sổ u sầu

Mái nhà thơ dại trên cao gan lì lắng nghe
Tiếng mưa rơi của những cây cổ thụ già trơ trụi lá
tiếng lông hồng nhẹ chao, và bất cứ sinh linh nào mà Bóng Đêm muốn giam trong tù ngục

Thế rồi anh ngồi đó đợi em, như ngôi nhà hoang đơn côi
Cho đến khi em lại thấy anh và về cư ngụ dưới vòm che chở nơi anh
Nếu không, những cửa sổ nhà anh mãi còn nhói đau khắc khoải


7/08/2012

Soneto LXIV - So-nê 64


Tới bên cửa sổ

Soneto LXIV
- Sonnet 64

Yêu đương trào dâng nhuốm tràn đời anh đầy sắc tím
và anh chấp chới, chơi vơi, như bóng chim mù lòa vẫy cánh
Đến một ngày anh tới bên cửa sổ phòng em, cô bạn nhỏ ơi:
Cho em bỗng nghe thấu tiếng thổn thức từ trái tim anh tan vỡ

Rồi từ bóng tối âm u, anh vươn tới sát ngực em
chẳng danh phận, chẳng biết,quen; anh bay tới tòa tháp lúa mì
Anh trỗi dậy giữa đời như con sóng cuốn giữa hai bàn tay em
Anh vươn mình ùa vào đại dương hân hoan của đời em.

Làm sao nói hết giữa cõi đời này anh đã nợ em. Anh chỉ biết rằng:
Em yêu dấu ơi, duyên nợ với em thật ngọt ngào, như rễ cây
bắt nguồn từ Araucania *, em yêu dấu hỡi, anh đã nợ em sâu nặng

Chẳng mảy may do dự, anh biết mối duyên nợ ấy sáng rạng như sao trời
Anh nợ em trào chất ngất lòng giếng sâu hoang dã
Nơi thời gian dõi mắt nhìn tia chớp lóe lên phiêu lãng

* Araucania: là một tỉnh ở Chi-lê, quê hương của Matilde, vợ Pablo Neruda.



(Hôm nay, tình cờ giở tập 100 bài thơ tình, thấy bài này rất hay!)


Giã biệt


Bóng TAn trong chiều TA`n

Farewell - Giã biệt

Từ sâu thẳm trong em, có dáng quỳ gối
buồn thảm của cậu bé, giống như chính anh, nhìn vào đôi ta
Bởi chính cuộc sống đang cháy lên trong huyết mạch cậu bé
đã gắn kết cậu bé với cuộc đời đôi ta.
Và những bàn tay ấy, hậu duệ của đôi tay em
sẽ phải tiêu diệt chính đôi tay anh.
Để cậu bé được mở to đôi mắt nhìn thế giới
một ngày kia, anh sẽ thấy nước mắt long lanh trong đôi mắt em.

Em yêu dấu, anh không muốn
khi chẳng còn gì níu kéo đôi ta bên nhau
Chẳng còn gì có thể giúp đôi ta đoàn tụ
Ngay cả những lời nói ngọt ngào (như đóa Mai Dương) bên môi em
Ngay cả những lời nói chưa hề được thốt ra
Chẳng phải từ đại tiệc tình yêu mà đôi ta chưa từng có
Chẳng phải từ lời em nức nở bên khung cửa sổ

Anh yêu biết bao mối tình những người thủy thủ
chỉ để lại những nụ hôn và rồi họ ra đi
Họ để lại lời hẹn ước.
Họ ra đi và không bao giờ trở lại
Để nơi bến cảng kia, người con gái đợi chờ:
những thủy thủ đã để lại nụ hôn và ra đi
Rồi một đêm họ chìm vào giấc ngủ và để lại thân xác cho Thần Chết
nơi đáy sâu biển cả

Anh yêu biết bao mối tình có thể được sẻ chia
bằng những nụ hôn, bên giường êm và vị bánh mì thơm ngon
Mối tình đã trở nên vĩnh cửu
và cũng chóng vánh biến tan
Mối tình có thể tự giải phóng chính mình
để rồi lại tràn trong yêu thương
Mối tình tuyệt diệu đã ghé bước tới bên
Mối tình tuyệt diệu đã rời xa mãi mãi

Đôi mắt anh không còn mê say chìm đắm trong mắt em nữa
Cơn đau trong anh chẳng còn ngọt ngào khi anh kề sát bên em.
Nhưng cho dù anh đi tới nơi đâu, anh vẫn mang theo hình bóng em
Và cho dù em bước chân tới phương nao, em sẽ vẫn mang theo niềm đau trong anh
Anh đã thuộc về em
Em đã thuộc về anh
Còn gì hơn thế?
Kề bên nhau, chúng ta đã đặt những dấu chân cho con đường mòn nơi tình yêu từng bước qua
Anh đã thuộc về em
Em đã thuộc về anh
Em sẽ thuộc về kẻ sẽ yêu em
kẻ sẽ hưởng trái ngọt từ tình yêu anh vun trồng
Anh sẽ ra đi. Anh buồn xiết bao: Nhưng anh vẫn luôn buồn bã
Anh đến từ vòng tay em rộng mở. Anh không biết rồi anh sẽ đi đâu
Từ sâu thẳm trong trái tim em, có một cậu bé con đang nói lời giã biệt
Và anh xin chào giã biệt.

6/29/2012

Như ánh hồng thắm đỏ của nụ hồng nhung sắp hé

Như ánh hồng thắm đỏ của nụ hồng nhung sắp hé

Soneto LXIX
Dường như hư vô là khi thiếu vắng em
thiếu vắng hình bóng em lướt qua, cắt ngang giữa ban trưa
như đóa hoa thiên thanh, thiếu vắng bước chân em qua
và lướt qua màn sương và những viên đá cuội

Thiếu vắng ánh sáng em nâng niu trong bàn tay
tia nắng vàng óng, mà chẳng ai khác nhìn thấu
ánh sáng vươn tỏa mà chẳng ai hay
Như ánh hồng thắm đỏ của nụ hồng nhung sắp hé

Thiếu vắng em, thiếu bước chân em
chợt đến, hân hoan, như biết được đời anh,
có cơn gió cuốn qua bụi hồng, cánh đồng lúa mì đầy gió

Và từ đó, anh tồn tại vì có em
Và từ đó em tồn tại, anh tồn tại và chúng ta tồn tại
Và từ trong yêu thương, anh, em và chúng ta có nhau cho cuộc đời


6/08/2012

Rosa pequeña - Đóa hồng nhỏ xíu

Rosa pequeña

EN TI LA TIERRA
- Trong em có cả lòng đất dịu hiền

Bé xinh
đóa hồng
Đóa hồng nhỏ xinh *
nhỏ xíu và trơ trọi
đôi khi
như thể
em lọt thỏm chỉ trong một
bàn tay của anh,
và có khi anh có thể siết chặt em trong anh
và đưa em kề sát bên môi anh
nhưng
bất chợt
đôi chân anh chạm vào đôi chân em và đôi môi anh chạm vào đôi môi em
em đã lớn phổng lên
hai vai em vươn lên như hai quả đồi
ngực em trườn sát sang ngực anh
cánh tay anh dường như chẳng thể choàng quanh đường cong
mỏng mảnh trăng non chính là vòng eo thon của em
như con sóng biển trỗi dậy, em vươn mình hóa vô vàn yêu thương
Anh không thể nào đo được tầm cao rộng của đôi mắt ấy mênh mang nhất thiên đường
và anh quỳ xuống bên môi em để hôn lên lòng đất dịu hiền.

(* Rosa pequeña là tên mà Pablo Neruda bí mật gọi Maltide Urrutia (Rosario). Đây là bài thơ đầu tiên trong phần mở đầu Love, của tập thơ The Captain's verses)

5/20/2012

Lén hái một cành hoa

Giấc mơ mùa thu vàng - Bokeh of the night

La rama Robada

Chúng mình sẽ cùng nhau bước vào màn đêm
lén hái
một cành hoa

Chúng mình sẽ trèo qua tường rào
lẻn vào trong bóng đêm của khu vườn nhà ai đó
chỉ có hai bóng hình của chúng mình in trong bóng đêm

Mùa đông còn chưa đi qua
Và những cây táo còn chưa mọc ra
bỗng nhiên đổi thay
thành một dòng thác tuôn chảy những ngôi sao ngát hương


Chúng mình sẽ cùng nhau bước vào màn đêm
vươn tới tận bầu trời cao đang rùng rùng chuyển động
và đôi tay nhỏ của em cùng đôi tay anh
sẽ cùng lén hái những vì sao

Và thật lặng lẽ
đem về nhà chúng mình
trong màn đêm và trong bóng đêm
với tiếng chân em nhẹ bước vào nhà
cùng bước chân lặng lẽ của hương thơm
và với những bàn chân đầy sao
và hình hài rõ nét của mùa xuân

5/19/2012

Cho trái tim anh - Para mi Corazon

Swan

Para mi corazon

Cho trái tim anh, chỉ cần bầu ngực em kề bên là đủ
Cho tự do của em, chỉ cần đôi cánh anh vươn lên
Từ môi anh cất lên bao điều bay tới thiên đường xanh
đánh thức bao lặng yên trong hồn em say ngủ

Trong em hàm chứa bao hân hoan mỗi bình minh
Em nhẹ tới như giọt sương mai đọng trên cánh hoa
Vắng bóng em, chân trời hóa bơ vơ
Như sóng rút xuống ban chiều, em mãi cứ trôi xa

Anh đã từng ví giọng hát em trong gió
như thông reo vi vu, như những cánh buồm
Bởi em cũng thanh cao và lặng lẽ
và em chợt buồn như chuyến đi quạnh quẽ đường xa

Như quãng đường xưa đón nhận bao điều
Em gìn giữ những vọng âm và muôn lời hoài cổ
Anh tỉnh giấc và đàn chim tung cánh bay tới miền di trú
sau bao ngày yên ngủ mãi chốn tâm hồn em



Tham khảo thêm ở đây

5/13/2012

Con trai

Raising the little feet up

El hijo

Con trai
ơi con trai, con có biết, con có biết
con sinh ra từ đâu?

Từ hồ nước với những chim hải âu
trắng tinh và đói khát

Bên dòng nước mùa đông
Mẹ con và cha đã nhóm lên
ngọn lửa rực hồng
nhen lên từ đôi môi đượm nồng
từ những nụ hôn từ thẳm sâu tâm hồn cha mẹ
gom lại thành ngọn lửa
bừng cháy suốt cuộc đời mẹ cha.

Đó là câu chuyện khi từ thế giới này con được sinh ra.

Nhưng mẹ con, để thấy được cha
và để thấy được con, một ngày kia
đã phải vượt bao đại dương
và cha nữa, để được ôm siết trong vòng tay
thân hình nhỏ nhắn của mẹ con
đã phải rảo bước khắp trên quả đất
qua bao cuộc chiến và bao núi đồi
qua bao cát bụi và chông gai.

Đó là câu chuyện khi từ thế giới này con được sinh ra.

Con đã tới từ biết bao nhiêu nơi chốn
từ nước trong veo từ đất dịu hiền
từ lửa bỏng và tuyết rơi lạnh lẽo
từ xa xôi cách trở, con tìm đến
trong cuộc đời bên mẹ và cha
từ chính tình yêu có lúc thật xót xa
đã trói buộc cả cha và mẹ

Đó là điều mẹ cha muốn biết
con trông ra sao, con muốn nói gì với mẹ cha
bởi vì con biết nhiều hơn
về thế giới mà mẹ cha đã dành cả cuộc đời trao cho con đó.

Như cơn bão lớn
mẹ cha cùng lay động
cả thân cây cuộc đời
ngả xuống tận những góc khuất nẻo nhất
nơi có nhánh rễ nhỏ náu trong gốc cây
và từ đó con đã hiện ra đây
con hát ca ngân nga trong vòm lá
trên nhánh cây cao nhất
mà mẹ cha đã cùng con vươn tới.

5/09/2012

Soneto XXXIII - Ban trưa

Mid-day
Soneto XXXIII
So-nê số 33

Em yêu dấu, giờ chúng mình hãy về nhà đi
nơi những dây trường xuân leo lên hàng rào
Trước khi em về tới, cây sẽ vào tới tận phòng em rồi
mùa hè trần trụi dưới chân những bụi kim ngân.

Những nụ hôn lãng du của chúng ta sẽ bao phủ thế giới
Ac-mê-ni-a, một giọt mật ong đặc đầy từ đất ẩm
Srilanca, chim bồ câu xanh, và sông Trường Giang, phân cách
ngày khỏi đêm từ sự nhẫn nại cổ đại

và giờ đây, em yêu dấu, vượt qua đại dương lấp lóa
Chúng ta trở về, như đôi chim mù lòa chao cánh đâm vào tường
về tổ ấm của mùa xuân xa xôi

bởi vì tình yêu không thể lượn bay không chút nghỉ ngơi.
Trở về với bức tường bên cuộc sống của chúng mình, tới những tảng đá cuội dưới lòng biển
trở về với lãnh địa riêng của chúng, trả lại nụ hôn của đôi ta

4/27/2012

Mãi luôn ngọt ngào - Dulce siempre

Horizontal choco FR


Dulce siempre
- Mãi luôn ngọt ngào

Vì sao phải nặng nề như một cỗ máy
Tại sao, để viết về con người và đời sống thường nhật,
bài thơ nào cũng phải được mạ vàng
hoặc bằng những viên đá cũ kĩ, đáng sợ

Tôi muốn những vần thơ bằng sợi vải hay lông vũ
nhẹ bỗng như không, những vần thơ ấm áp, dịu dàng
những thầm kín bên giường êm
nơi con người tràn yêu thương và mơ mộng
Tôi muốn những vần thơ nhuốm đậm
xúc cảm hàng ngày, giản dị như từ bàn tay

Những vần thơ từ bánh ngọt, chảy tan
trong miệng với những đường những sữa
như nước uống và dưỡng khí ta hít thở
những nụ hôn và miếng cắn tràn yêu thương
Tôi ước ao những vần thơ ngon như món ăn
những bài thơ đẫm mật và bột bánh

Những phù phiếm cứ giục giã chúng ta
phải vươn mình tới trời cao xanh thẳm
hoặc để lòng mình bị vùi sâu, vô dụng
trong đường hầm tăm tối thẳm sâu
Để rồi chúng ta quên cả những mong ước
hân hoan của yêu thương cho cơ thể
Chúng ta lãng quên cả những chiếc bánh
Chúng ta không còn vỗ về thế giới của mình

Đã từ lâu lắm ở Madras
Tôi thấy kim tự tháp làm bằng kẹo ngọt
Một toà tháp bằng bánh kẹo
tầng nối tiếp tầng
và tòa nhà, những viên hồng ngọc
những tinh tế phớt màu hồng và cả những
điều tinh tế của thời trung cổ, màu vàng rơm

Có ai đó đã chịu vấy đầy đôi tay
đế nặn nhào nên biết bao ngọt ngào

Hỡi những nhà thơ anh em, từ đây
cho tới đó, từ mặt đất lên bầu trời
từ Medellin, từ Veracruz
Abyssnia, Antofagasta
Bạn có biết công thức ngào mật từ tổ ong?

Hãy quên hẳn đi về viên đá ấy.

Hãy để thi ca của các bạn dâng đầy
cả hàng bánh ngọt mùa xuân
Cho miệng chúng ta được khát khao
như miệng của bao đứa trẻ nhỏ
và cả biết bao người lớn nghèo khổ.
Đừng bước tiếp mà không thấy được
không tận hưởng, hoặc chẳng thể hiểu ra
tất cả những trái tim đường mật

Đừng e ngại những ngọt ngào

Cho dù có hay không có chúng ta
đời ngọt ngào vẫn còn tiếp diễn
và sống mãi vô tận
bởi điều ấy luôn có trong miệng của mỗi người
cho dù người ấy đang ăn uống hay đang hát ca
Bởi đó chính là nơi ngọt ngào luôn có bến đậu

«Estravagario» (1958]

4/25/2012

Always - Mãi luôn thế

Sông ở lại

Anh nào có ghen tuông
vì những điều đã xảy đến trước anh

Dù là người đàn ông khác
để lại chút man mác trên bờ vai em
Dù là hàng trăm gã đàn ông, lớp lớp trên mái tóc em
Dù là hàng nghìn gã đàn ông, nép giữa lồng ngực và đôi chân em
Dù là cả một dòng sông
ngập tràn những gã đàn ông đắm đuối
trôi xuôi ra biển hoang
trên những cơn sóng vĩnh hằng, tới Cõi Thời Gian.

Hãy đem tất cả
tới nơi đây anh đang chờ đợi em;
Sẽ chỉ còn lại mình đôi ta thôi
Sẽ chỉ còn lại em và anh
chỉ mình đôi ta trên trái đất này
cùng bắt đầu cuộc đời chung!

4/19/2012

Giếng sâu - El pozo

Giếng khơi
Giếng sâu - El pozo
(Trích trong phần Phẫn nộ của Tập thơ Những vần thơ của Vị Tướng)

Có đôi khi em chìm nghỉm, ngã nhào
vào vực sâu câm lặng
trong vực thẳm tối đen bao hờn giận đầy kiêu hãnh
Làm sao em tìm được lối
trở ra, vẫn vương vất trong lòng
bao nỗi giằng xé thương đau
hằn vết sâu trong góc tối đời em.

Em yêu dấu, em đã tìm thấy chi
dưới đáy sâu giếng lòng em khép kín?
Tảo biển, bùn lầy, đá sỏi
Em còn nhìn thấy gì qua đôi mắt mù lòa
khi lòng đầy xót xa thương tích

Em thân yêu, em sẽ không tìm thấy
dưới đáy giếng sâu nơi em ngã vào
những gì anh còn giữ lại cho em ở đây
Một bó hoa nhài còn đẫm sương
một nụ hôn nồng sâu hơn cả vực thẳm thâm u lòng em

Đừng sợ gì anh, đừng ngã sâu thêm
vào trong vòng oán hờn u tối
Hãy gạt đi những lời làm em đau nhói
và để lời đớn đau theo gió bay qua cửa sổ ngỏ.
Lời nói lại dội về dày vò anh đau nhói
mà chẳng cần em chỉ lối gì đâu
Mỗi lời rất đau vì chất chứa bao cay nghiệt
và khoảnh khắc ấy sẽ ngả vào cho vòm ngực anh xoa dịu.
Hãy dành cho anh nụ cười em rạng rỡ
Nếu môi anh chỉ làm em đớn đau.
Anh chẳng phải mục đồng lành hiền đâu
như em vẫn thấy trong bao truyện cổ tích
anh chỉ là kẻ tiều phu phấn khích mong cùng em san sẻ
Trái đất, cuồng phong và chông gai nơi núi đồi hiểm trở

Hãy yêu gã trai này, em hãy mỉm cười nhé.
Hãy giúp anh sống đời lương thiện
Đừng làm chính em đớn đau vì anh, bởi như thế thật là vô vọng
Đừng hành hạ anh bởi em lại chỉ hành hạ chính em thôi.


4/14/2012

Điệu van-xơ của đêm trăng bình yên

Stop for the moon

Soneto VXXIX

Em yêu dấu, khi đêm xuống, hãy bện chặt trái tim em vào tim anh
để trong mơ,hai trái tim đôi ta sẽ đánh bại bóng đêm
như tiếng trống kép rền vang trong rừng sâu
dội vào bức tường ken dầy lá ẩm mục

Cuộc viễn du trong đêm: là ngọn lửa đen huyền say ngủ
cắt đứt những sợi dây nho của đất
chính xác như đầu tàu hỏa kéo cả đoàn tàu
chở đầy bóng đêm và những tảng băng trong vô tận

Em yêu dấu, hãy buộc anh vào những chuyển động trong veo
tới nhịp đập tim em miệt mài trong lồng ngực
với đôi cánh thiên nga vụt bay khỏi làn nước động

để giấc ngủ của đôi ta đáp trả những câu hỏi tận xa xôi
của sao trời bằng chiếc chìa khóa duy nhất
mở cánh cửa duy nhất bị bóng đêm khép chặt

Soneto LXXX

Em yêu dấu, anh trở về đây sau bao đớn đau và muôn dặm trường lặn lội
về với giọng hát của em, và đôi tay em lướt trên cây đàn ghi-ta
về với ánh lửa,cắt ngang mùa thu bằng những nụ hôn
về với đêm khuya bao trùm một vòng tròn rộng ôm lấy bầu trời

Anh cầu nguyện cho muôn người có bánh mì và quyền lợi
cầu nguyện cho những công nhân thiếu tương lai có được mảnh đất
mong sao anh không phải hiến máu hay lời ca để đổi lấy bình yên
Nhưng anh thà đánh đổi tính mạng anh chứ không đời nào từ bỏ tình em bao yêu dấu

Vậy: hãy chơi điệu van-xơ của đêm trăng bình yên
Điệu hò đò lướt trên giai điệu êm mượt của cây đàn ghi-ta
cho đến khi tâm trí anh rệu rã, chìm vào giấc mơ

bởi muôn đêm trằn trọc mất ngủ suốt cuộc đời anh đã bện thành
bến đỗ trong rừng sâu nơi đôi tay em trú ngụ và lượn bay
suốt đêm thâu canh giấc sâu cho những kẻ mộng du còn mãi ngủ say

(Đêm rất cần bình yên cho giấc mộng hiền)

4/10/2012

Để hơi thở đêm khép vòng tay ôm ấp

Lạc


Soneto VXXXI


Và giờ đây em là của anh. Em hãy thảnh thơi để giấc mơ của em ngả vào trong anh
Yêu thương, và khổ đau và những bộn bề công việc đều cần yên giấc, lúc này
Đêm tối đã quay những vòng bánh xe vô hình
Em trong trẻo tựa hổ phách bên anh say giấc nồng

Em yêu dấu, không ai khác có thể tới được giấc mơ của anh.
Đi thôi, chúng mình sẽ cùng nhau, vượt dòng nước của thời gian
Không ai khác sẽ cùng anh chạy dài theo những chiếc bóng
chỉ mình em thôi, mãi mãi xanh tươi, mãi mãi ánh dương, mãi mãi ánh trăng

Bàn tay em đã xòe mở những ngón tay mảnh dẻ
và để những giọt nước rỏ dịu dàng rơi rớt
Đôi mắt em khép lại như đôi cánh xám, và anh chuyển động

theo sau, theo dấu làn nước em cuốn theo, đang cuốn
anh đi. Đêm tối, trái đất và cả cơn gió đang xoay vần trong vòng quay số phận.
Thiếu vắng em, anh chỉ còn là nỗi hư vô như một giấc mơ của em thôi.



Soneto VXXXII


Em yêu dấu, khi cánh cửa của đêm tối khép lại
Em hãy xuyên màn đêm đen đến với anh
Khép lại mộng mơ, em mang thiên đường vào đôi mắt anh
Chảy dài như dòng sông mênh mông trong huyết mạch của anh

Giã biệt ánh sáng nghiệt ngã của ngày đang rệu rã rơi
vào chiếc bị của quá khứ, ăn mày dĩ vãng từng ngày
Giã biệt những tia sáng của đồng hồ và trái cam
Ôi, bóng đêm, người bạn lâm thời, xin mời vào!

Trên con thuyền này, làn nước này, cái chết này, sự sống này,
Chúng mình lại hội ngộ, trong giấc nồng, hồi sinh
Chúng mình là cuộc hôn nhân đầy nhiệt huyết của Màn Đêm

Anh không biết ai, ai còn, ai mất, ai thảnh thơi, ai trằn trọc
nhưng chính trái tim của em đã đem
bao ngọt ngào của bình minh, vào trong lồng ngực ấm của anh

4/08/2012

Tu venias - Ngày em đến

Sóng bạc đầu>


Tu venias
YOU WOULD COME
(Trích trong phần Phẫn nộ của Tập thơ Những vần thơ của Vị Tướng)

Em không bắt anh phải chịu khổ đau
mà chỉ phải hy vọng

Trong những giờ khắc
rối ren,đầy
những hoài nghi
khi
tâm hồn anh kiệt quệ và chới với,
em đã tới bên anh
Em đã tới bên anh với thân thể trơ trọi, trầy xước
Em đến bên giường anh, người đẫm máu
cô dâu hiền thảo của anh,
và rồi
suốt cả đêm thâu chúng ta
mộng du
Và khi chúng ta tỉnh dậy
em lại vẹn nguyên và tươi mới
như thể luồng gió cuồn cuộn ước mơ
đã nhóm những tia lửa
tươi mới rạng ngời trên mái tóc em
và đã nhúng hình hài em vào lúa mì
và bạc trắng để cho cơ thể em tỏa sáng chói lòa

Em yêu dấu, anh không phải chịu khổ đau
mà chỉ hy vọng vì em
Em đã làm rung động trái tim anh
và ánh nhìn của em ngày ấy
đã chạm vào miền sâu thẳm
để đại dương nơi anh chìa vòm ngực ấm cho em tựa vào
Em đã phải thoát ra khỏi làn nước
trong veo như giọt nước
được sóng dâng tới trong đêm

Cô dâu hiền thảo của anh, em đã phải nhận cái chết
và đã được phục sinh, anh đã chờ đợi em
Anh không phải chịu khổ đau khi anh kiếm tìm em
Anh biết em sẽ đến
một người phụ nữ mới, với những phấm chất chưa từng có
mà anh ngưỡng mộ
với đôi mắt, đôi tay và miệng môi của em
nhưng với một trái tim khác
đã đập bên anh mỗi ban mai anh tỉnh giấc
như thể trái tim ấy vẫn luôn ở đó
đập chung nhịp tim anh mãi mãi.

IV - Ban mai tràn đầy



IMAG2160

The morning is full (Bản dịch nháp *)

Ban mai phủ đầy bão tố
giữa lòng mùa hạ

Những đám mây trôi thẫn thờ như những chiếc khăn trắng vẫy lời chia ly
Làn gió, rong chơi, cũng vẫy cánh tay đưa lời tạm biệt

Con tim yêu thương bạt ngàn của làn gió
thổi trên cao theo nhịp thầm lặng của yêu thương

Vang vọng trong cành lá, giai điệu tuyệt diệu và du dương
như ngôn ngữ tràn đầy ca khúc và những trận chiến

Làn gió vội vã cướp trắng những chiếc lá khô khỏi cành
làm chệnh hướng bay những mũi tên nhắm bắn loài chim

Làn gió xô ngã chính mình trong làn sóng trầm
và những vật thể không trọng lượng, và những ngọn lửa chao nghiêng

Chuỗi nụ hôn của nàng vỡ tan và chìm đắm
Tới tấp đập vào cánh cửa của gió mùa hè



Trời xanh của giọt sương mai dưới mầm cây mầm nắng

(Buổi sáng tràn cảm xúc, tưởng rằng hiểu được bài thơ này, nhưng càng dịch càng thấy ngôn từ bế tắc, tạm viết ý ra vậy)

4/07/2012

X - Hemos Perdido Aun Este Crepusculo

Going home - Cánh chim chiều nghiêng nghiêng

Clenched soul

Đôi ta đã lạc lối dù chỉ mới hoàng hôn
Chẳng ai thấy đôi ta lúc chiều hôm, tay trong tay
khi đêm xanh đã nhòa mờ phủ tấm màn đêm lên trái đất

Từ góc nhìn bên cửa sổ
Tôi thấy ánh hoàng hôn tưng bừng yến tiệc trên đỉnh núi mờ xa

Có đôi khi một mảng sáng của vầng dương
như đồng xu nhỏ bé cũng tỏa sáng trong bàn tay tôi

Tôi nhớ em khi hồn tôi nghẹn ngào thổn thức
trong sầu đau, em đã biết, vùi chiếm lòng tôi
Khi ấy em ở nơi đâu?
Còn ai nữa ở bên?
và đang nói điều gì?

Sao bỗng nhiên muôn yêu thương ào ạt ùa cả về đây
khi trong tôi muộn phiền sầu não, tưởng em quá đỗi xa xôi?

Cuốn sách rơi xuống đã khép lại lúc hoàng hôn
Tấm áo choàng của tôi cuốn lại dưới chân như con thú bị thương nằm lánh

Mãi vẫn là như vậy, em nhòa dần trong màn đêm
trong ánh hoàng hôn, xóa nhòa cả hình bóng

Blue night

4/06/2012

Và bởi tình yêu giằng co trăn trở

Scilla, the blue drop of spring from the sky - Hoa điểm tuyết, Giọt trời xanh của tháng Tư
Và bởi tình yêu giằng co trăn trở

Và bởi tình yêu giằng co trăn trở
không chỉ như tàn tro cháy trên đồng ruộng
mà còn ở trên môi miệng của những chàng trai, cô gái
Anh sẽ chấm dứt bằng cách bỏ mặc
những kẻ ngáng đường cản lối đôi ta
chỉ mang đen tối xấu xa chặn hướng hơi thở em chạm tới ngực anh

Về anh, chẳng điều gì tệ hơn đâu
em yêu ơi, những điều họ nói
chỉ thêm thắt vào những gì anh từng nói cùng em

Anh đã sống giữa đồi núi thảo nguyên
trước khi anh biết em
Anh không chờ đợi tình yêu, nhưng anh
đã nằm mai phục đợi khi được vồ vập tới bên một đóa hồng.

Họ còn có thể nói điều gì nữa với em?
Anh là kẻ chẳng lành hiền, chẳng dữ dằn, mà chỉ là gã đàn ông
mà họ sẽ bóng gió nói tới những nỗi nguy hiểm
trong đời anh, mà em cũng đã biết
và em cũng đã sẻ chia niềm đam mê mãnh liệt cùng anh.

Vậy là, mối hiểm nguy này
là mối hiểm nguy từ tình yêu, một tình yêu trọn vẹn
suốt một đời
cho mọi cuộc đời
Và nếu tình yêu này chỉ mang tới chúng ta
tù ngục và chết chóc
Anh tin chắc đôi mắt em mở to tuyệt đẹp
khi anh hôn lên khe khẽ hàng mi
sẽ khép lại đầy kiêu hãnh,
với niềm kiêu hãnh nhân đôi, em yêu ơi,
bằng cả niềm kiêu hãnh của em và của anh.

Nhưng đôi tai anh sẽ đến kịp trước khi họ
nói những lời kéo đổ và dập vùi tòa tháp
của yêu thương ngọt ngào và cay đắng đã gắn kết đôi ta,
Họ sẽ nói: "Cô nàng
mà anh yêu thương
đâu phải là người phụ nữ cho anh
Sao anh lại yêu cô ta nhỉ? Tôi nghĩ
anh có thể tìm được một cô gái khác đẹp hơn,
đoan trang hơn, sâu sắc hơn,
gì cũng hơn hẳn, anh hiểu chứ, hãy nhìn cô ta nhạt nhòa
và mái đầu bướng bỉnh
và hãy nhìn cách cô ta ăn mặc
vân vân và vân".

Và đáp lại những lời này anh nói:
Em yêu ơi, anh muốn em cứ như vậy đấy
Em yêu ơi, anh yêu em đúng như vậy đấy
Như váy áo em mặc
và như khi em hất mái tóc lên
Và như khi miệng em nhoẻn nụ cười hiền
trong trẻo như làn nước
của mùa xuân trên những viên đá tinh khôi
Em yêu dấu, anh yêu em như vậy đấy!

Với bánh mì, anh đâu cần chỉ dẫn điều gì
chỉ mong sao không bị thiếu thốn hương bánh từ thường nhật đời sống đôi ta.
Anh không biết về ánh sáng
ánh sáng đến từ đâu hay đi tới đâu
Anh chỉ muốn thắp bừng lên tia sáng
Anh không đòi hỏi từ đêm tối
một lời giải thích
Anh chờ đợi cho đến khi ánh sáng cuốn lấy anh
Và em, bánh mỳ và ánh sáng
và bóng đêm là một.

Em đến bên đời anh
với bao điều em mang tới
làm bởi ánh sáng, bánh mì và bóng đêm anh chờ đợi
Và anh cần em như vậy đấy,
Anh yêu em như vậy đấy,
Với những kẻ muốn nghe anh nói về tương lai
anh sẽ không nói gì với họ, hãy để họ đọc những dòng này
và để hôm nay họ tự biết lùi lại bởi vì còn quá sớm
để đôi co.

Ngày mai, chúng ta sẽ chỉ đưa cho họ
một chiếc lá trên cây tình yêu của đôi ta, một chiếc lá
sẽ rơi xuống mặt đất
như thể được kết hình từ làn môi của đôi ta
như nụ hôn rớt vào lòng đất
từ độ cao chất ngất
để tỏa sáng ngọn lửa mãnh liệt và trìu mến dịu hiền
từ một tình yêu chân thành.

4/04/2012

Soneto XXV - Em phủ đầy mùa thu trơ trọi

I wavered through the street, among objects


Soneto XXV


Em yêu dấu, trước khi anh yêu em, chẳng có gì thuộc về anh đâu
Anh bơ vơ bước lang thang qua bao ngõ phố, qua bao sự vật
Muôn sự vô thường, vạn vật vô danh
Thế giới chỉ là khoảng không đầy những chờ mong

Anh biết những căn phòng ngập chìm tro bụi
những đường hầm thâm sâu cho mặt trăng ẩn trú
những nhà kho trống không gầm gào lời chia ly tàn nhẫn
lời vấn nghi chiết chì in lên cát sỏi

Tất cả đều trống rỗng, chết chóc, lặng câm
rớt rơi, ruồng rẫy, rã rời
Xa xôi đầy lạc lõng, tất cả

đã thuộc về ai khác và chẳng thuộc về ai
cho tới khi em tới cùng nhan sắc và nỗi cơ hàn
phủ đầy mùa thu trơ trọi bằng bao món quà





(Mùa thu ở Chi-lê là từ Tháng Ba tới tháng Năm)

Neruda: for the love of women

Neruda: For the love of women

He was Pablo Neruda's friend for four decades and a fellow Communist member. Chilean Volodia Teitelboim (2002 National Award for Journalism), author of Neruda, speaks about his Mend Pablo Neruda and the women in his life. On the centennial celebration of Neruda's birth, this interview with Teitelboim gives us a small window into Neruda's most intimate world, allowing us to explore through the eyes of a friend, the soul of the poet and the man.

Their friendship was a long and close one. Today, the writer says with a certain sadness, "His death interrupted our dialogue, our ongoing conversation. He was sick and death awaited him, but that was one thing we never talked about."

According to Teitelboim, Neruda always had a special way with women. Women are "our better half," he says, "but never predictable just because it's the other half." He adds with irony that "one of Neruda's regrets was not to have been able to love all two billion women who existed in his time, though he tried to do it through his poetry."

Neruda spent most of his life with two particularly significant women the Argentine painter Delia del Carril and the Chilean singer Matilde Urrutia. Delia was so constantly active that she had been nicknamed la hormiga, or the ant. Later, the poet would give her another name, "the neighbor." What we know is that she burst into Neruda's life and precipitated the end of his marriage with Maria Antonieta Agenaar Vogelzanz of Holland. Delia and Pablo began to live together, and in 1943 they were married in Mexico. (The marriage was not recognized by Chilean law.) in his book, Teitelboim says of her. "Deep down, she felt like she had to protect Many years alter they separated she continued to say that Pablo was a child ... She had to educate the adult child. Their conversation was primarily political. She opened his eyes."
Matilde Urrutia and the poet had a brief romance in 1946. They met at an outdoor concert in the Forest Park of Santiago. Mutual Mends introduced them. Teitelboim says: "Neruda planned to have a fling with this singer who had such impetuous laughter. And he had one. It didn't last long, though. He had too much work to do. The woman with laughter like birdsong drifted away." Three years later they met again in Mexico. There she had founded a school of music, and Neruda had become bedridden with thrombophlebitis. His friends came to see him and, of course, many women did as well. One of them was Matilde, and though he didn't recognize her at first, she took care of him, gave him his medicines, and fluffed his pillows. Their secret affair began in this state. Always a lever of pseudonyms, Neruda christened her "Rosario." Their relationship was established more openly in 1949 and it lasted twenty-four years, until Neruda's death in September of 1973.

Delia and Matilde--Teitelboim concludes--"were different kinds of muses, each one for a period of twenty years. They are a central part of Neruda's intimate history. Delia was an exquisite queen of literary salons and painting workshops; Matilde was the queen of the kitchen, which her predecessor never visited. But in or outside of the house, some woman always stirred up his hormones. I couldn't say who he loved most. I think he loved them all intensely, one after another. Let each reader come up with his or her own response to this. But the poet said not only 'I will live,' but also 'I will go on loving.' And he will--as long as there is still one man who appropriates his verses to whisper them in the ear of his beloved."

Some women did turn him down, especially in his adolescence and early youth. Neruda himself said that the other guys always got the blondes.

In Neruda, Teitelboim maintains that the poet was loyal to his women, but not faithful. The distinction is not a small one. He explains: "His loyalty was unfailing, but he refrained from promising faithfulness, knowing as he said in 'Farewell,' one his first poems of love and disaffection that 'love can be eternal, it can be fleeting.' So he allowed himself the right to that freedom. He liked women who were mature, like ripe fruit."

Neruda made the best of every liaison, says the author, and he "was enriched humanly and literarily by each one of his women friends, even in the brief encounters. Some of the women found a place in his poems and, so, in history. Both psychiatrists and non-psychiatrists who observed his life concluded that he sought in them the mother he had lost at birth.

Neruda loved intensely. Was he also loved in the same way? Voledia, his friend, doesn't hesitate to say that "he was intense about everything; in life, in poetry, and in action. Being famous does give a sense of erotic power, real or unreal Neruda was the number one poet of love. But like all mortals, he did some things right and he made some mistakes. Painful experiences he pushed inside. He didn't publicize them."

Neruda's relationship with Delia fell into crisis because he had fallen in love with "Rosario." Teitelboim recalls, "I heard him say that he didn't want to divorce Delia. He proposed that they stay married formally, but that proud Basque woman'--that was the expression he used--told him she would never accept such an insulting agreement. The man always sought out vibrant and combative sexual experience, and he fed a large part of his biography that way. There is no lack of poems whose romantic history would be interesting to unveil some day."

Magnet, Odette Translated by Kathy Ogle

Odette Magnet, a Chilean journalist residing in Washington, D.C., is former press attache of the Embassy of Chile. Photograph courtesy Luis Poirot, renowned photographer of Neruda and currently cultural attache of Chile in Brussels, Belgium
COPYRIGHT 2004 Organization of American States
COPYRIGHT 2008 Gale, Cengage Learning

The Four Elements in the Poetry of Pablo Neruda

The poetry of Pablo Neruda conveys intense emotions through the four elements.

Pablo Neruda wrote poetry as a cry against the lonely condition of humanity—isolated from nature. His desire to connect with the essence of the natural world, which represents a great and spiritual force, manifests itself through nature metaphors. In Neruda’s writing, earth, air, water and fire permeate the sadness ironically – the elements that represent wholesomeness ultimately become symbols of loneliness.

Earth Imagery in the Poetry of Pablo Neruda

Earth, the all-encompassing symbol of nature, represents unattainable purity in the poetry of Neruda. In "Alturas de Macchu Picchu," Neruda uses an extensive earth metaphor, to demonstrate how he longs to penetrate purity:

beneath all those leaves the color of hoarse sulfur:

and deeper still, into geologic gold

like a sword sheathed in meteors,

I plunged my turbulent and tender hand

into the most genital of earthly places.

Neruda combines nature with human passion throughout the poem and conveys a feeling of desperate separation from the earth. Neruda seeks connection with nature so intensely that every phrase of this stanza contains a powerful, almost violent, sensuality.

Neruda wants to become a part of the beautiful deep interior of the earth, of “the most genital.” Neruda’s ardent effort to connect fails; he concludes the poem with the line “the exhausted springtime of humanity.” The “human spring,” like the Garden of Eden, has wasted away. Neruda presents sensual earth metaphors, but concludes that human life cannot fuse with the earth. Neruda cannot penetrate the life-giving earth—except, perhaps, through death.

Air Imagery in the Poetry of Pablo Neruda

Like earth, air has an expansive nature that can convey wholeness, but remains impenetrable. Neruda’s "Alturas de Macchu Picchu" begins with the line “Del aire al aire;” he drags this phrase along, the same way the narrator meanders through the air in search of meaning. Air has an emptiness that speaks like the silent openness of Neruda’s solitude; the all-encompassing meaninglessness of the air pervades the poem.

As Neruda’s poem "Barcarola" progresses, wind shows how his sense of despondency increases: “soplaras en mi corazón de miedo frio” (blow into my heart of cold fear) Neruda’s cold heart craves the touch of soft wind; the wind, perhaps, of a woman. Neruda writes that with touch his heart “llamaría como un tubo lleno de viento o llanto” (would call like a pipe full of wind or crying). The wind carries the pure force of passion and pain. Towards the end he repeats his desperate hope: “alguien vendria, sopla con furia” (someone might come, and blow with fury). Neruda longs for “someone” to blow forcefully into his solitude—but he continues to use the conditional “vendria” and his loneliness remains impermeable in the still air.

Water Imagery in the Poetry of Pablo Neruda

Water has the same dual emotional significance as air: it has an all-encompassing potential to create connection, but it can (and ultimately does) represent an impossible emptiness. The symbol of water, like earth and air, has no fixed meaning, but is fluid and carries emotional weight. In "Barcarola," Neruda places the imagined possibility of connection “cerca del mar” (around the sea) and references the “aguas vacilantes” (empty waters) of the sea. The ocean represents a beautiful and powerful spirit, like the woman Neruda calls to.

The violent side of water begins to swell towards the end of the poem, when Neruda refers to “aguas rojas” (red waters) and “la espuma y la sangre” (the foam and the blood). His feelings are as violent as red water, floating amid the surf and blood. Water is a symbolic life force that moves through the poem from hope to pain. He is unable to connect with his lover or nature – his longing is both physical and spiritual. Neruda ends on the image of the “océano solo” (lone ocean) The water is like the solitude of the lonely man—and Neruda reflects onto it, unable to connect.

Fire Imagery in the Poetry of Pablo Neruda

Neruda uses fire symbols to convey the burning force of loneliness and the strength of passion. In "Barcarola," “un ruido de llamas húmedas quemando el cielo” (a noise of humid flames burns the sky). The moist flames are powerful and passionate, but also noisy and fleeting. Flame burns truth, however painful, into the poetry.

The Four Elements in the Poetry of Pablo Neruda

By using the four elements as metaphors, Neruda intensifies the sadness of separation from nature, yet also moves closer to the so-called primordial essence of being—through words. Neruda recognizes the intrinsic value of nature and strives sensually towards wholeness through poetry. Earth, air, fire and water are the basis of our sensual existence—they are passionate and powerful, yet these sames strengths are the source of suffering because humanity is divided from them.

Neruda translates the elements of the earth into ironic words of wholeness and loneliness, of passion and pain, hope and despondency. His poetic language conveys a perception of life based on primitive images and sensations—our melancholy separation from nature stimulates creative thought.
Copyright Clarissa Caldwell. Contact the author to obtain permission for republication.


3/31/2012

Soneto LXXXVIII - Ánh sáng Tháng Ba

March Day

Soneto LXXXVIII

Sô-nê số 88 - Ánh sáng Tháng Ba

Tháng Ba trở lại với những ngày mang ánh sáng đầy bí ẩn
Mây trắng tựa một con cá lớn lướt qua bầu trời
Hơi ẩm từ lòng đất mờ ảo bay bay tỏa làn sương bí mật
Vạn vật nối tiếp nhau chìm vào tĩnh lặng.

May sao, trong thời khắc hoang mang khi tiết trời phiêu lãng
Ta hội tụ sức sống của biển cả cùng lửa trào
Làn sóng xám đang chuyển động từ con tàu mùa đông
như tình yêu in hình bóng lên cây đàn ghi-ta

Em yêu ơi, đóa hoa hồng đã được các nàng tiên cá và bọt biển vẩy ướt cánh
Ngọn lửa nhảy múa vươn cao theo những bậc thang vô hình
đánh thức giọt máu lạc cuối đường hầm âm u trằn trọc đêm trắng

để sóng biển hòa mình trọn vẹn lên tận trời cao
bỗng quên hết loài sư tử biển và những thuộc tính của chính mình
và thế giới rơi vào màn đêm đen bao phủ.


(Bài thơ có nhiều ẩn dụ khá bí ẩn về tháng Ba, nhưng cũng là những hình ảnh khá chính xác miêu tả thiên nhiên Tháng Ba :-) Tháng Ba ở Chi-lê là mùa thu, sắp sang mùa đông, thời tiết cũng thay đổi.)

3/25/2012

La noche en la isla

Biển đêm dát vàng ánh trăng

La noche en la isla
Đêm trên đảo (Trích trong phần Dấu Yêu của Tập thơ Những vần thơ của Vị Tướng)

Suốt đêm thâu, anh say giấc nồng bên em
Bên bờ biển, trên đảo nhỏ
Em hoang dại và ngọt ngào trong niềm hân hoan và giấc nồng
Giữa lửa nóng và nước lạnh

Có lẽ đã quá muộn màng
Để giấc mơ đôi ta hòa trong nhau
trên đỉnh cao hay dưới đáy sâu
Vươn cao như cành cây chuyển lay theo gió,
chìm sâu như rễ đỏ chạm đáy

Có lẽ giấc mơ của em
trôi giạt khỏi giấc mơ của anh
và xuyên biển đêm đen đặc
tìm kiếm anh.
Như trước đây
khi em chưa từng tồn tại
khi anh chưa nhận ra em
Anh giong thuyền tới bên em
Và đôi mắt em tìm kiếm
những điều giờ đã là
Bánh mì, men rượu, tình ái và cơn giận-
cho anh chất ngất vào trong em
Bởi em như chiếc cốc lớn
đang chờ đón những món quà cuộc đời anh trao tặng

Anh say giấc nồng bên em
suốt đêm dài trong khi
trái đất tăm tối xoay vần
giữa sự sống và chết chóc
Và khi anh bất chợt tỉnh giấc
giữa đêm đen
cánh tay anh đang ôm ngang lưng em
Chẳng đêm đen hay giấc mộng nào
có thể chia rẽ đôi ta.

Anh say giấc nồng bên em
và khi anh tỉnh giấc, đôi môi em
tỉnh giấc mơ trong em
ban cho anh vị thơm ngon của đất mẹ
của nước biển, của tảo biển
của thẳm sâu cuộc đời anh
Và anh đón nhận nụ hôn của em
mềm mượt trong bình minh
như thế đã đến bên anh
từ biển cả đang ôm choàng lấy đôi ta.